Πάνος Καρβούνης στην «Μ»: Αλλαγή της συμφωνίας του Δουβλίνου και νέα συμφωνία ΕΕ- Τουρκίας για να μειωθούν οι προσφυγικές ροές

«θα περάσουν πολλοί μήνες έως ότου καταλήξουμε σε μια νέα συμφωνία για τροποποίηση του κανονισμού του Δουβλίνου για τους πρόσφυγες», εκτιμά  ο πρώην Επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της ΕΕ στην Ελλάδα και πρώην Ειδικός Σύμβουλος του Ευρωπαίου Επιτρόπου Μοσκοβισί, Πανος Καρβούνης σε συνέντευξή του στη «Μεταρρύθμιση» και τον Αντώνη Τριφύλλη.

Τονίζει, πως το πιο σημαντικό θέμα για τη χώρα μας στο προσφυγικό είναι ο έλεγχος των ροών από τη Τουρκία κυρίως μέσω των (δύσκολα φυλασσόμενων) θαλασσίων συνόρων μας. 

«Η Ελλάδα θα μπορούσε, αναφέρει,  να δηλώσει ξεκάθαρα, χωρίς να παραβαίνει το διεθνές δίκαιο, ότι δεν θα δέχεται εφεξής καμιά αίτηση ασύλου από όσους παράνομα διασχίζουν τα σύνορά της ( θαλάσσια ή χερσαία) αφού εκκινούν από μια χώρα , τη Τουρκία, όπου δεν διατρέχουν κίνδυνο, καθώς θεωρείται κατά το διεθνές δίκαιο «ασφαλής χώρα» , στην οποία διαβιούν με ασφάλεια περισσότεροι από 3 εκατομμύρια πρόσφυγες!

Υποστηρίζει πως με μια νέα συμφωνία  μεταξύ ΕΕ και Τουρκίας, οι αιτήσεις ασύλου θα πρέπει να υποβάλλονται , προς εξέταση, στα επί τουρκικού εδάφους ευρισκόμενα προξενεία των χωρών της ΕΕ, με την Ευρωπαϊκή υπηρεσία ασύλου ( EASO) να έχει ένα συντονιστικό ρόλο.

Η Τουρκία θα λάβει, ως αντάλαγμα, τη τόσο αναμενόμενη απελευθέρωση των θεωρήσεων  βίζας για τους Τούρκους πολίτες που ταξιδεύουν στην ΕΕ, επιπλέον κονδύλια για τους πρόσφυγες που διαμένουν εκεί και επανέναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων 


Ολόκληρη η συνέντευξη


Πότε προβλέπεται η τροποποίηση του κανονισμού του Δουβλίνου για τους πρόσφυγες;

Να υπενθυμίσουμε πρώτα ότι ο κανονισμός του Δουβλίνου ορίζει ότι το κράτος- μέλος της ΕΕ, μέσω του οποίου ο αιτών άσυλο εισήλθε για πρώτη φορά στην ΕΕ, είναι υπεύθυνο για την εξέταση του αιτήματος ασύλου που υποβάλλει. Αυτός ο ευρωπαϊκός κανόνας έχει ως συνέπεια η Ελλάδα ( και η Ιταλία ,η Κύπρος, η Μάλτα..) να φέρει το βάρος υποδοχής και παραμονής των παράτυπα εισερχομένων στην επικράτεια αιτούντων άσυλο, επειδή βρίσκεται στις πύλες της ΕΕ, ενώ οι αιτούντες άσυλο στη πραγματικοτητα θέλουν να μετεγκατασταθούν σε μια άλλη χώρα της ΕΕ.

Οι προσπάθειες τροποποίησης αυτού - του άδικου για τις χώρες της ΕΕ με εξωτερικά σύνορα- κανόνα, ώστε να διασφαλίζεται μια δικαιότερη κατανομή των προσφύγων και των αντίστοιχων βαρών δεν καρποφόρησαν μέχρι στιγμής εξαιτίας της άρνησης χωρών, κυρίως από την ανατολική Ευρώπη, όπως της Ουγγαρίας και της Πολωνίας, να δεσμευτούν για την υποδοχή, μέσω μετεγκαταστασης, συγκεκριμένου αριθμού προσφύγων .

Την πρόθεσή της να διορθώσει τα «κατασκευαστικά λάθη» του κανονισμού του Δουβλίνου για τη διαδικασία παροχής ασύλου στην ΕΕ υπέρ των μεσογειακών χωρών έχει εκφράσει η νέα πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Οι σχετικές προτάσεις αναμένεται να παρουσιαστούν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατά τις προσεχείς εβδομάδες και θα πρέπει να εγκριθούν από τα κράτη-μέλη, γεγονός που σημαίνει ότι θα περάσουν πολλοί μήνες έως ότου καταλήξουμε σε μια νέα συμφωνία. Περιμένοντας, επειδή καμιά άλλη χώρα της ΕΕ δεν δέχεται μετεγκατάσταση προσφύγων στο έδαφος της, οι αφικνούμενοι στην Ελλάδα αιτούμενοι ασύλου θα παραμείνουν στη χώρα μας sine die. Οι εκτιμήσεις ανεβάζουν τον αριθμό των αιτούντων άσυλο στη χώρα μας στις 100.000.

Το αναμενόμενο νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο θα λύσει οριστικά το προσφυγικό θέμα και για τη χώρα μας;

Δεν είναι καθόλου σίγουρο, για τον απλό λόγο ότι οι αιτούντες άσυλο θα συνεχίσουν να έρχονται στη χώρα μας για να καταθέσουν αίτηση ασύλου, η εξέταση της οποίας είναι χρονοβόρα κι έτσι δεν αναιρείται η υποχρέωση υποδοχής, στέγασης ,σίτισης, παραμονής για την Ελλάδα με όλα τα παρεπόμενα προβλήματα με τις τοπικές κοινωνίες κλπ. Παράλληλα, η δυνατότητα μεταγκαταστασης σε άλλη χώρα της ΕΕ , αν επιτραπεί και πάλι, θα είναι παράγοντας προσέλκυσης και συνεπώς αύξησης των ροών στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ.

Θεωρώ λοιπόν ότι το πιο σημαντικό θέμα για τη χώρα μας στο προσφυγικό είναι ο έλεγχος των ροών από τη Τουρκία κυρίως μέσω των (δύσκολα φυλασσόμενων) θαλασσίων συνόρων μας. Οι ροές αυτές έχουν το τελευταίο καιρό μειωθεί σημαντικά, αλλά αυτό ίσως οφείλεται λιγότερο στη πρόσφατη ενίσχυση φύλαξης των συνόρων και περισσότερο στο καθεστώς πανδημίας που ενέσκηψε.

Τι πρέπει λοιπόν ν´αλλάξει για να μειωθούν οι προσφυγικές ροές προς τη χώρα μας;

Για ν´ανασχεθούν οριστικά οι ροές προς τη χώρα μας των παράτυπα εισερχόμενων αιτούντων άσυλο, πρέπει,κατά τη γνώμη μου, να καταργηθεί το κίνητρο που έχουν σήμερα οι άνθρωποι αυτοί να διασχίσουν τη θάλασσα, θέτοντας μάλιστα και τον εαυτό τους σε θανάσιμο κίνδυνο.

Η Ελλάδα θα μπορούσε λοιπόν να δηλώσει ξεκάθαρα, χωρίς να παραβαίνει το διεθνές δίκαιο, ότι δεν θα δέχεται εφεξής καμιά αίτηση ασύλου από όσους παράνομα διασχίζουν τα σύνορά της ( θαλάσσια ή χερσαία) αφού εκκινούν από μια χώρα , τη Τουρκία, όπου δεν διατρέχουν κίνδυνο, καθώς θεωρείται κατά το διεθνές δίκαιο «ασφαλής χώρα» , στην οποία διαβιούν με ασφάλεια περισσότεροι από 3 εκατομμύρια πρόσφυγες!

Που και πως θα κατατίθενται τότε οι αιτήσεις ασύλου;

Οι αιτήσεις ασύλου θα πρέπει να υποβάλλονται , προς εξέταση, στα επί τουρκικού εδάφους ευρισκόμενα προξενεία των χωρών της ΕΕ , με την Ευρωπαϊκή υπηρεσία ασύλου ( EASO) να έχει ένα συντονιστικό ρόλο. Έτσι θα κρίνονται οι αιτήσεις ΠΡΙΝ διασχίσει κάποιος  τα σύνορα και, αν γίνουν αποδεκτές από τις διάφορες χώρες στις οποίες απευθύνονται, θα μεταφέρεται απευθείας από τη Τουρκία στις χώρες της τελικής υποδοχής , μεταξύ των οποίων θάναι φυσικά και η Ελλάδα.Πέραν του οφέλους για τη χώρα μας, μια τέτοια προσέγγιση θα παρέχει μεγαλύτερη ασφάλεια για τους αιτούντες άσυλο , ενώ θα μηδενίσει τις «δευτερογενείς» ανεξέλεγκτες ροές από την Ελλάδα προς τις άλλες χώρες της ΕΕ.

Γιατί η Τουρκία θα δεχθεί μια τέτοια συμφωνία;

Πρώτα να διευκρινήσω ότι θα είναι η ΕΕ που θα διαπραγματευθεί μια τέτοια συμφωνία με τη Τουρκία, όπως έγινε και με τη παρούσα «δήλωση ΕΕ- Τουρκίας» του Μαρτίου 2016 για την επιστροφή από τα νησιά μας στη Τουρκία των παράτυπα διασχιζόντων το Αιγαίο, είτε αιτούνται ασύλου είτε είναι οικονομικοί μετανάστες.

Η Τουρκία θα λάβει, σαν αντίδωρο, τη τόσο αναμενόμενη απελευθέρωση των θεωρήσεων ( βίζας) για τους Τούρκους πολίτες που ταξιδεύουν στην ΕΕ, επιπλέον κονδύλια για τους πρόσφυγες που διαμένουν εκεί, επανέναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων στην ΕΕ κλπ, αναθερμαίνοντας τους δεσμούς της με την Ευρώπη, γεγονός πολύ σημαντικό κατά τη τρέχουσα γεωπολιτική συγκυρία. 

Έχετε παρακολουθήσει από πολύ κοντά τις διαδοχικές κρίσεις της τελευταίας δεκαετίας. Πώς αξιολογείτε την σημερινή απόδοση του κρατικού μας μηχανισμού; Μπορεί οι σημερινές εξελίξεις να οδηγήσουν σε μια μεταβολή του «μεγάλου ασθενούς» που είναι το Κράτος μας; 

Βρίσκω ότι έχουν γίνει σημαντικά βήματα βελτίωσης, συντονισμού κι αποτελεσματικότητας, τα οποία τα διαπιστώσαμε απτά κατά τη τρέχουσα περίοδο της πανδημίας, όταν η κρατική μηχανή επέδειξε πρωτόγνωρα για τη χώρα μας ανακλαστικά και επιδόσεις.

Θα αναφέρω, για το λόγο αυτό, το παράδειγμα του κεντρικού συντονισμού του κυβερνητικού έργου μέσω του Υφυπουργού παρά τω Πρωθυπουργώ , Άκη Σκέρτσου, και τρεις Γραμματείες, που ο Υφυπουργός έχει υπό την ευθύνη του. Αυτό το σύστημα, που διασφαλίζει τη συνεκτικότητα της κυβερνητικής πολιτικής , την υλοποίηση της καθώς και τη διαρκή αξιολόγηση της, αποτελεί βέλτιστη ευρωπαϊκή πολιτική. Προτάθηκε και σχεδιάστηκε λεπτομερώς από τη Task Force for Greece, που συνέστησε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ,κατά τα χρόνια του μνημονίου, για να συμβουλεύει τις ελληνικές κυβερνήσεις σχετικά με τις μεταρρυθμίσεις που επιβάλλονταν για τη μεταβολή του ??μεγάλου ασθενούς??, όπως λέτε, που είναι το Κράτος μας.

Δοκιμάστηκε για πρώτη φορά, με τη συνδρομή ξένων εμπειρογνωμόνων, επί υπουργίας Κυριάκου Μητσοτάκη, όταν κατείχε το χαρτοφυλάκιο της διοικητικής μεταρρύθμισης. Αναλαμβάνοντας πρωθυπουργός, ήταν φυσικό να ενισχύσει ένα τέτοιο σχήμα, που φαίνεται να αποδίδει, και να καθίσταται απαραίτητο για την εύρυθμη λειτουργία του επιτελικού κράτους.

Υπάρχει ελπίς!




Ο Πάνος Καρβούνης σπούδασε Νομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και συνέχισε τις μεταπτυχιακές του σπουδές  στο Πανεπιστήμιο Paris-Pantheon/Sorbonne όπου το 1982 αναγορεύθηκε διδάκτορας του Γαλλικού κράτους με βαθμό άριστα (Docteur d?Etat).  Μιλάει γαλλικά και αγγλικά.

Από Φεβρουάριο 2020: Ειδικός Σύμβουλος ΕΛΙΑΜΕΠ ( Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής & Εξωτερικής Πολιτικής)

Φεβρουάριος 2018 - Δεκέμβριος 2019: Ειδικός Σύμβουλος του Ευρωπαίου Επιτρόπου Pierre Moscovici, υπεύθυνου στην ΕΕ για τις οικονομικές και νομισματικές υποθέσεις, τη φορολογία και τα τελωνεία

 Νοέμβριος 2010 – Νοέμβριος 2017: Επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα.

 Ιούνιος 2000-Οκτώβριος 2010 : Άσκησε διαδοχικά στη Γενική Διεύθυνση Τύπου και Επικοινωνίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής τα καθήκοντα Κύριου Συμβούλου, Διευθυντή, Αναπληρωτή Γενικού Διευθυντή και Γενικού Διευθυντή. 

Μάρτιος 1999 – Μάιος 2000: Διευθυντής στη Διεύθυνση «Μικρές επιχειρήσεις, Εμπόριο και Διανομή, Συνεταιρισμοί, Ταμεία Αλληλασφάλισης, Ενώσεις και Ιδρύματα» της Γενικής Διεύθυνσης «Πολιτική Επιχειρήσεων» της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

1993 - 1999: Προϊστάμενος της Μονάδας «Ενεργειακή συνεργασία με μη Ευρωπαϊκές χώρες» της Γενικής Διεύθυνσης Ενέργειας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

1988 - 1993: Βοηθός Γενικού Διευθυντή Ενέργειας.

1987 - 1988: Υπεύθυνος Προσωπικού, Διοίκησης και Προϋπολογισμού του Γραφείου Τύπου της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο Παρίσι για τη Γαλλία, τον ΟΟΣΑ και την UNESCO.

1985 - 1987: Ήταν αποσπασμένος από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ως Σύμβουλος στο γαλλικό Υπουργείο Μεταφορών.

1982 - 1985: Εργάστηκε στη μονάδα «Δημοσιονομική Διαχείριση και Συμβάσεις χρηματοδότησης» στη Γενική Διεύθυνση Ενέργειας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Πριν εργαστεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εργάστηκε 5 έτη (1977-1982), ως υπεύθυνος μελετών,στον Οργανισμό Αστικών Συγκοινωνιών Παρισιού (RATP).

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ


Αντ. Τριφύλλης: Ποια είναι η δομή της νέας κυβέρνησης του Κ. Μητσοτάκη

Η καθηγήτρια Μεταβυζαντινών σπουδών, Αγγελική Σταυροπούλου, μιλά στην «Μ»

Δύο συνεντεύξεις