Λιανική αγορά: Αποτίμηση της υπάρχουσας κατάστασης και προοπτικές στην μετά COVID εποχή

Η παρούσα κατάσταση λόγω covid-19  στην πραγματική οικονομία είναι εξαιρετικά δύσκολη καθώς έχει πληγεί το σύνολο σχεδόν των λιανεμπορικών επιχειρήσεων που συνιστούν το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα της Οικονομίας.

Αν θελήσουμε να αποτιμήσουμε την μέχρι σήμερα κατάσταση με βάση επίσημα στοιχεία ερευνών , αυτή μεσοσταθμικά για την περίοδο του τελευταίου 7μήνου από την έναρξη δηλαδή του υγειονομικού προβλήματος καταγράφει στο σύνολο του λιανεμπορίου μείωση τζίρου της τάξης του 27%-30%, ενώ των μεγάλων εμπορικών κέντρων και των πολυκαταστημάτων η πτώση αγγίζει το 50%.  Σημειωτέον ότι το 2009 ο τζίρος λιανικής συνολικά ανήλθε στα 44δις, για φέτος αντίστοιχα στο κλείσιμο της χρονιάς 2020 αναμένονται απώλειες της τάξης των 10 δις περίπου. Αν σε αυτό προστεθούν οι απώλειες των 13 δις από τα έσοδα του τουρισμού συμπεριλαμβανομένης και της κάθετης μείωσης του τζίρου στην εστίαση, γύρω στα 3 δις περίπου, τότε η συνολική υστέρηση υπολογίζεται σε περίπου 25 δις ευρώ. Ο δείκτης επίσης καταναλωτικού κλίματος λιανικής που αποτυπώνει και τις προσδοκίες σε βραχυπρόθεσμο επίπεδο κυμαίνεται στις -38 μονάδες, με τον υποδείκτη παρούσας κατάστασης στις -22 μονάδες και τον υποδείκτη  προσδοκιών στις -50 μονάδες (περίοδος 9-19 Ιουνίου 2020). Ας ληφθεί επιπρόσθετα εδώ υπόψη ότι το συνολικό κόστος της πανδημίας στα τέλη του 2020  εκτιμάται ότι θα αγγίξει τα 50 δις ευρώ. Η διαφορά των υπολοίπων 25 δις ευρώ αφορά τις δημοσιονομικές παροχές και ελαφρύνσεις της κυβέρνησης σε διάφορους κλάδους της οικονομίας και φορολογούμενους πολίτες που έχουν πληγεί (υπό τη μορφή φοροελαφρύνσεων, επιστρεπτέας προκαταβολής, αποζημίωσης ειδικού σκοπού   κα.)

Ωστόσο από το καλοκαίρι του 2021 αναμένεται σταδιακή ομαλοποίηση της κατάστασης στην κοινότητα και επιστροφή στην κανονικότητα με το δεδομένο του ελέγχου της διασποράς του ιού λόγω εμφάνισης  και ευρείας χρήσης του εμβολίου. Αυτό δεν σημαίνει βέβαια ότι θα έχεις εκτίναξη της ανάπτυξης τύπου V, αντίθετα αυτό που προβλέπεται είναι μια αργόσυρτη τύπου U ανάπτυξη που θα αφορά συγκεκριμένες κατηγορίες λιανεμπορικών επιχειρήσεων καθώς στην ανάπτυξη τύπου V  μπορεί να συνδράμει μόνο ο τουρισμός που έχει δυνατότητες ακαριαίας και αιφνίδιας εκτινάξης. 

Μια ρεαλιστική προσέγγιση στην ανάλυση των σχημάτων (formats) λιανεμπορικών επιχειρήσεων που θα επιβιώσουν και υπό μία έννοια θα κυριαρχήσουν την επόμενη μέρα σχετίζεται Πρώτον, με μεγάλα λιανεμπορικά καταστήματα τύπου flagships (ναυαρχίδες) είτε πρόκειται για εμπορικά κέντρα και λιανεμπορικές αλυσίδες ή για πολυκαταστήματα που παράσχουν ατμόσφαιρα, εξυπηρέτηση και διασκέδαση με συνδυασμένες αγορές εμπορευμάτων. Δεύτερον, με μεγάλα εκπτωτικά καταστήματα που συνδυάζουν ελκυστικές τιμές και περίπατο ψυχαγωγίας και Τρίτον, τα τοπικά περιφερειακά μικρά εμπορικά καταστήματα τύπου ευκολίας μέχρι που έχουν το πλεονέκτημα της τοπικότητας, της εύκολης προσβασιμότητας της προσωπικής εξυπηρέτησης και  των άμεσων αγορών έστω σε περιορισμένο κωδικολογίο.

Και όλα αυτά βέβαια σε επίπεδο συμβατικού εμπορικού καταστήματος καθώς ένα μεγάλο μέρος των εμπορικών συναλλαγών που θα αγγίξει το 50% τα επόμενα χρόνια θα συντελούνται πλέον on line. Οι διαδικτυακές αγορές γνώρισαν αύξηση 300% έως 700% και οι ψηφιακές προκλήσεις αποτελούν βασικό στοιχείο αναγκαστικής προσαρμογής για όλες τις επιχειρήσεις καθώς σε διαφορετική περίπτωση η παρακμή και το κλείσιμο των μη προσαρμοσμένων επιχειρήσεων θα είναι μονόδρομος.

Μια άλλη αξιοσημείωτη παρατήρηση σχετίζεται με την απασχόληση, η συρρίκνωση της οποίας είτε σε ώρες εργασίας -3% είτε σε άτομα -18% εξαιτίας των νέων μορφών απασχόλησης και εργασίας θα “χτυπήσει” κόκκινο καθώς επιδρά αρνητικά στο ΑΕΠ της χώρας.

Επιπρόσθετα όταν λέμε στη λιανική  ότι το τοπίο αλλάζει δραματικά αυτό μεταφράζεται σε αναδιαμόρφωση του επιχειρηματικού ιστού και ανακατανομή των μεριδίων αγοράς προς όφελος των παραγόμενων τριών (3) τύπων κατηγοριών επιχειρήσεων που θα επιβιώσουν καθώς εμφανίζουν υψηλό δείκτη ανθεκτικότητας στην κρίση, ενώ ένα άλλο μεγάλο μέτρο μείωσης του τζίρου θα το υποστούν μοιραία οι επιχειρήσεις λόγω του μειωμένου αγοραστικού διαθέσιμου εισοδήματος και ως συνέπεια αυτού της ελαχιστοποίησης επαναληψιμότητας των αγορών.

Η επόμενη μέρα ωστόσο όπως συμβαίνει εξάλλου σε κάθε κρίση και η οποία χρονο- προσδιορίζεται στο τέλος της Άνοιξης του 2021, προδιαγράφεται ως “δεξαμενή” γένεσης νέων επιχειρηματικών ευκαιριών σε ένα εντελώς νέο τοπίο λιανικής αγοράς που μοιραία θα ανασυνταχθεί  μέσα από τεχνολογικές και ψηφιακές προκλήσεις που θα συνθέσουν τον καμβά αυτής της νέου τύπου επιχειρηματικότητας. Σε αυτό το πεδίο μάχης κάποιες επιχειρήσεις θα ευθυγραμμιστούν και θα το κατανοήσουν εύκολα ενώ κάποιες άλλες θα κολλήσουν στην ευκολη απόδοση ευθυνών μόνο σε εξωγενείς ή απρόβλεπτους παράγοντες.

Προφανώς η δεύτερη κατηγορία δεν έχει αντιληφθεί ότι οι κρίσεις είναι βασικό και συχνό φαινόμενο της σύγχρονης καπιταλιστικής λειτουργίας της παγκοσμιοποιημένης αγοράς και ως εκ τούτου οι ανήσυχοι και υποψιασμένοι Μάνατζερς που αντιλαμβάνονται επερχόμενα γεγονότα και καταστάσεις προετοιμάζονται κατάλληλα και προχωρούν σε νέα φιλόδοξα επενδυτικά σχέδια ενώ οι μη ανήσυχοι εφησυχαζονται και μένουν θεατές των εξελίξεων και των αλλαγών που συντελούνται δίχως όμως τη συμμετοχή τους καθώς δεν κρίνεται αυτή τη φορά απαραίτητη. Εχει  ήδη παρέλθει ο χρόνος !!    

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ